دوره اموزشی منطق پایه دهم درس سوم

شنایی دانش آموزان با مفهوم و مصداق.
رابطه میان مصادیق دو مفهوم کلی .
استفاده از نسبت های چهارگانه در طبقه بندی مفاهیم

اهداف جزئی

مفهوم جزئی و مفهوم کلی چهمفهومی هستند .
در رابطه میان مصادیق دو مفهوم کلی بتوانند تباین ، تساوی ، عموم و خصوص من وجه و عموم و خصوص مطلق را به
همراه مثال تشخیص دهند .
بتوانند به وسیله نسبت های چهارگانه مفاهیم را طبقه بندی کنند

مفهوم و مصداق را تعریف کنید؟مفهوم معنای کلمات
به افراد یا اشیایی در جهان که این مفاهیم به آنها صدق می کنند : مصداق
معنای کلمات پیامبر و خودکار : مفهوم
به افراد یا اشیایی در جهان که این مفاهیم بر آنها صدق می کنند«مصداق»گفته می شود .

یا اسم خاص است . مانند زهره–زهرا–….
مفهوم جزئی
یا با صفات اشاره«این»و«آن»همراه است . مانند این میز ، آن صندلی
مفهوم کلی :مفهومی است که قابلیت انطباق بر بیش از یک مورد را دارد خواه این مورد از موارد واقعی خارجی باشد یا
از موارد فرضی مانند : میز–صندلی–دیو

رابطهمیان مصادیق دو مفهوم کلی و جزئی

تباین
تساوی

عموم و خصوص مطلق

عموم و خصوص من وجه

1–تباین :بین دو مفهوم کلی اصلا مصداق مشترکی وجود نداشته باشد .
مانند : مثلث و مربع زیراهیچ مثلثی مربع نیست .
2–تساوی :مصادیق دو مفهوم کلیکه بر همدیگر منطبق باشند .
مانند مصادیق انسان و متفکر
3–عموم و خصوص مطلق :یکی از مفاهیم کلی مصادیق آن ممکن است از دیگری بزرگتر باشد و تمام مصادیق
دیگری را شامل شود و مصادیق مفهوم کلی دیگر زیر مجموعه آن مفهوم اولی قرار می گیرد .
مانند : کرفس و سبزی
4–عموم و خصوص من وجه :در دایره مصادیق ، این دو دایره ممکن است یکدیگر را قطع کنند در این حالت دو
مفهوم دارای مصادیق مشترک هستند اما هر یک ازآنها مصادیقی دارد که در دیگری وجود ندارد .
مانند : سفید و سنگ زیرا برخی اشیاء سفید ، سنگ هستند و برخی اشیاء سفید سنگ نیستند و برخی سنگ ها
سفیدند و برخی سفید نیستند .
*به این چهار حالت فوق که ممکن است میان مصادیق دو مفهوم کلی شکل بگیرند نسبت های
چهارگانه یا نسبت اربع می گویند .