دوره اموزشی منطق پایه دهم درس دوم

درس دوم :

اهداف کلی
بررسی اصول کلی که اطلاع از آنها در حیطه زبان ( الفاظ ) به ما در جهت جلوگیری از خطای اندیشه یاری می رسانند.

اهداف جزئی :

-۱آشنایی با انواع مغالطات
1–مغالطه اشتراک لفظ

2-مغالطه بار ارزشی کلمات

-3مغالطه توسل به معنای ظاهری
4–مغالطه نگارشی کلمات5–مغالطه ابهام در عباراتذهن
ذهن
2–آشنایی با انواع عباراتلفظ
امری در جهان خارج
خارجزبان
3–وظیفه منطق جلوگیری از خطای اندیشه و ذهن است و ذهن با دو حیطهزبان ( الفاظ )وجهان خارجارتباط
دارد

چرا در منطق به مبحث الفاظ توجه خاصی شده است؟
برای بیان و انتقال افکار خود به دیگران ، از الفاظ استفاده می کنیم و از آنجایی که خطای در الفاظ و معنایآن می تواند
باعث خطا در اندیشیدن ( تعریف و استدلال ) شود ؛ به مبحث الفاظ در منطق توجه خاصی شده است .

مفهوم /
معنی
لفظ مصداق

مغالطه اشتراک لفظ
مغالطه بار ارزشی کلمات
 مغالطهمغالطه توسل به معنای ظاهری
مغالطه نگارشی کلمات
مغالطه ابهام در عبارات
1–مغالطه اشتراک لفظ :در هر زبانی ، گاه چند معنای متعدد به کمک یک لفظ واحد بیان می شود که به آن مشترک
لفظی می گویند .
اشتباه گرفتن کلماتی که ظاهری مشترک دارند یکی از شایعترین انواع خطاهای ذهنی است ، بیشترین کاربرد را در
لطیفه ها دارد .
2–مغالطه بار ارزشی کلمات :کلمات در جملات مختلفی که در آنها به کار می روند بار ارزشی متفاوتی پیدامی کنند
و به کار بردن عمدی یا اشتباهی کلماتی که دارای بار ارزشی متفاوتی هستند می تواند منشأ خطای اندیشه باشد .
مرحوم شد ، به ملکوت اعلیپیوست ، مرد .به صورت الفاظ متفاوت
3–مغالطه توسل به معنای ظاهری :
دلالت مطابقی : خانه ام را فروختم .
نحوه دلالت لفظ بر معنا در جملاتدلالت تضمنی : خانه ام را رنگ کردم .
دلالت التزامی : خانه ام را دزد برد .
به کار بردن معانی مطابقی ، تضمنی و التزامی کلمات به جای یکدیگر به خطاییمنتهی می شود که آن را مغالطه توسل
به معنای ظاهری می گویند .
مثلا : گفته بودم اگر به رستوران بیایم پول غذا را من حساب می کنمکه الان حساب کردم3تا کباب و دو تا دوغ و یک
نوشابه می شود4254اما نگفته بودم که پول غذا را پرداخت می کنم .
4–مغالطه نگارشی کلمات :معنارا می توان به دو صورت کتبی و شفاهی به دیگران منتقل کرد بنابراین:
1–اشتباه در کتابت و نگارش می تواند باعث پدید آمدن خطای ذهنی شود .
مانند :فردا صفر تمام می شود . فردا سفر تمام می شود .
2–عدم رعایت دقیق علائم سجاوندی و حرکات کلمات ، باعث پدید آمدن مغالطه نگارشی کلمات می شود .