یک معلم در طول سال تحصیلی ممکن است با ده سامانه مختلف سروکار داشته باشد: یکی برای فیش، یکی برای ضمن خدمت، یکی برای نمرات، یکی برای کلاس آنلاین. اولیا و دانش‌آموزان هم کم از این شلوغی سهم ندارند. این راهنما فهرست سامانههای آموزش و پرورش را یک‌جا آورده، با این توضیح که هر سامانه برای چه کسی و چه کاری است. اگر نمی‌دانید فلان کار را از کجا باید انجام دهید، احتمالاً جوابش این‌جاست.
قاعده اول: همه آدرسهای رسمی به medu.ir ختم می‌شوند
پیش از معرفی سامانهها، مهم‌ترین نکته امنیتی: سامانههای رسمی وزارتخانه زیر دامنه medu.ir هستند (مثلاً my.medu.ir یا hamgam.medu.ir). استثناهای شناخته‌شده‌ای هم وجود دارد، مثل شاد (shad.ir) و برخی سامانههای استانی که دامنه خودشان را دارند. هر آدرسی که از طریق پیامک یا پیام‌رسان با ظاهری مشابه ولی دامنه‌ای متفاوت دریافت کردید، مشکوک است. اطلاعات هویتی و رمز خود را فقط در آدرس‌هایی وارد کنید که از پورتال رسمی یا مدرسه گرفته‌اید.
سامانههای عمومی (دانش‌آموز، اولیا و فرهنگیان)
| سامانه | آدرس | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| پنجره واحد خدمات | my.medu.ir | ورود یکپارچه به بسیاری از خدمات؛ ثبت‌نام، پیش‌ثبت‌نام، درخواست‌ها |
| شاد | shad.ir | کلاس و آموزش مجازی |
| همگام | hamgam.medu.ir | ارتباط مدرسه و خانه؛ برنامه، کارنامه، غیبت |
| پادا | pada.medu.ir | کارنامه و اطلاعات تحصیلی دانش‌آموز |
| ساهت | sahat.medu.ir | سوابق تحصیلی برای کنکور |
| فاینال | final.medu.ir | امتحانات نهایی؛ کارت، نتایج، اعتراض |
| شکایات | shekayat.medu.ir | ثبت و پیگیری شکایت |
برای مرور بیشتر در همین زمینه، جذب نیرو از طریق آزمون ماده 28 آموزش و پرورش و سوالات آزمون (ماده ۲۸ جدید) را ببینید.
سامانههای ویژه فرهنگیان و کادر مدرسه
| سامانه | کاربرد |
|---|---|
| سناد | مدیریت اطلاعات دانش‌آموزان، ثبت‌نام و نمرات برای مدیران و کادر مدرسه |
| پایگاه اطلاعات پرسنلی (prs.medu.ir) | اطلاعات هویتی، تحصیلی و استخدامی کارکنان |
| سیستم جامع مالی (hesab.medu.ir) | امور مالی مدارس برای مدیران و عوامل مالی |
| نظارت (nezarat.medu.ir) | نظارت و ارزیابی مدارس |
| نظام پیشنهادها | ثبت پیشنهادهای فرهنگیان برای بهبود کار |
| سامانههای ضمن خدمت | دوره‌های آموزشی و گواهی‌های ضمن خدمت |
سامانههای استانی و منطقه‌ای
علاوه بر سامانههای سراسری، هر استان و گاهی هر منطقه، سامانههای خود را دارد: ایفرم (فرم‌های الکترونیکی و نمون‌برگ حقوقی)، سامانه گواهی کسر از حقوق، اتوماسیون اداری و سامانههای درخواست مثل «پیک» در برخی مناطق. آدرس این سامانهها از استانی به استان دیگر فرق دارد؛ همیشه از پورتال رسمی اداره کل یا اداره منطقه خود شروع کنید.
کدام کار را از کجا انجام دهم؟
می‌خواهم کارنامه فرزندم را ببینم: همگام یا پادا، بسته به پایه و مدرسه.
کلاس آنلاین دارم: شاد.
نتیجه امتحان نهایی دوازدهم: فاینال.
کد سوابق تحصیلی برای کنکور: ساهت.
فیش حقوقی یا نمون‌برگ: سامانههای استانی (ایفرم یا مشابه).
گواهی کسر از حقوق برای وام: سامانه گواهی کسر حقوق استان.
شکایت از دریافت شهریه غیرقانونی: سامانه شکایات.
ثبت اطلاعات پرسنلی: prs.medu.ir.
ثبت‌نام و پیش‌ثبت‌نام مدارس: my.medu.ir.
مشکلات رایج و راه‌حل‌های مشترک
بیشتر مشکلات ورود به این سامانهها دلایل تکراری دارد. سامانه باز نمی‌شود: بسیاری از سامانههای دولتی فقط از داخل کشور قابل دسترس‌اند؛ فیلترشکن را خاموش کنید. رمز را فراموش کرده‌ام: اغلب سامانهها بازیابی با شماره همراه دارند؛ شماره باید به نام خودتان باشد. اطلاعاتم اشتباه است: اصلاح اطلاعات پایه معمولاً از طریق مدرسه یا اداره ممکن است، نه کاربر. در روزهای شلوغ (نتایج، ثبت‌نام) کند است: ساعات خلوت مثل صبح زود را امتحان کنید.
توصیه نهایی
یک یادداشت امن (نه در پیام‌رسان عمومی) از سامانه‌هایی که استفاده می‌کنید، نام کاربری و تاریخ آخرین تغییر رمز داشته باشید. هر شش ماه رمزها را عوض کنید و برای سامانههای مالی رمز متفاوت بگذارید. این عادت ساده، جلوی بسیاری از سوءاستفاده‌ها را می‌گیرد.
پرسش‌های پرتکرار
سامانه شاد shad.ir همان سامانه آموزش و پرورش است؟
بله، سامانه رسمی آموزش مجازی وزارتخانه است.
سامانه سناد برای چه کسانی است؟
مدیران و کادر اجرایی مدارس.
سامانه نظارت nezarat.medu.ir چه کاربردی دارد؟
نظارت و ارزیابی مدارس توسط کارشناسان.
درگاه اصلی medu.ir چیست؟
پورتال رسمی وزارتخانه که لینک بسیاری از سامانهها از آن در دسترس است.
چرا سامانههای استانی آدرسهای متفاوت دارند؟
هر اداره کل، برخی خدمات را مستقل ارائه میکند.
راهنماهای مرتبط: سوابق تحصیلی و کنکور
راهنمای فصل‌به‌فصل سال تحصیلی
سامانهها در طول سال یک‌اندازه شلوغ نیستند. دانستن اینکه کدام سامانه در کدام فصل مهم می‌شود، کمک میکند غافلگیر نشوید.
تابستان (تیر تا شهریور): پیش‌ثبت‌نام و ثبت‌نام مدارس از my.medu.ir، انتخاب رشته پایه نهم و دهم، و نتایج امتحانات نهایی از فاینال. برای کنکوری‌ها، بررسی سوابق در ساهت پیش از ثبت‌نام کنکور اهمیت دارد.
پاییز (مهر تا آذر): فعال شدن کلاس‌ها در شاد، ثبت اطلاعات دانش‌آموزان در سناد توسط مدارس، و برای فرهنگیان، دوره‌های ضمن خدمت و به‌روزرسانی اطلاعات پرسنلی.
زمستان (دی تا اسفند): امتحانات نوبت اول و ثبت نمرات، کارنامه‌ها در همگام و پادا، و ثبت‌نام کنکور سراسری.
بهار (فروردین تا خرداد): امتحانات نوبت دوم و نهایی، کارت ورود به جلسه از فاینال و پایان‌بندی سال در سامانههای مدیریتی مدارس.
برای مدیران تازه‌کار
مدیری که تازه مسئولیت گرفته، معمولاً با چهار سامانه بیشتر از همه سروکار دارد: سناد برای اطلاعات دانش‌آموزان، سیستم مالی برای امور مالی مدرسه، اتوماسیون اداری برای مکاتبات، و سامانه نظارت برای گزارش‌دهی. در هفته اول، با کارشناس فناوری منطقه جلسه بگذارید، دسترسی‌ها را تحویل بگیرید و دسترسی مدیر قبلی را غیرفعال کنید. بسیاری از مشکلات مدیران جدید از همین دسترسی‌های جابه‌جانشده است.
برای اولیا
اولیا معمولاً فقط به سه سامانه نیاز دارند: my.medu.ir برای ثبت‌نام، همگام یا پادا برای دیدن وضعیت تحصیلی، و شکایات اگر مشکلی پیش آمد. دانستن همین سه، کافی است؛ لازم نیست با همه سامانهها آشنا باشید.
قبل از ثبت‌نام، اطلاعات خود را یک بار کنترل کنید؛ اصلاح بعدی ممکن است زمان‌بر باشد.
