آموزش ادبیات فارسی دهم انسانی:ستایش

آموزش ادبیات فارسی دهم انسانی:ستایش

«ستایش» نخستین بخش کتاب فارسی (۱) پایه دهم است: ابیاتی از الهی‌نامه عطار نیشابوری در قالب مثنوی که با «به نام کردگار هفت افلاک» آغاز می‌شود. در این صفحه معنی بیت به بیت، معنی واژه‌ها و آرایه‌های ادبی ستایش فارسی دهم را برای همه رشته‌ها (انسانی، تجربی، ریاضی و فنی‌وحرفه‌ای) می‌خوانید.

آموزش ادبیات فارسی دهم انسانی 

ستایش

ستایش (بیت اول)

اولین قسمت از کتاب مربوط است به ستایش .

(( به نام کردگار هفت افلاک                 که پیدا کرد آدم از کفی خاک ))

به نام : فعل شروع می کنم به قرینه حذف شده است .

کردگار : آفریننده ، کردگار

افلاک : آسمان ها ، جمع فلک ، چرخ ، سپهر

هفت افلاک : هفت آسمان ، هفت طبقه آسمان ، این گونه جمع بستن برای گذشته بوده و امروزه هفت فلک گوییم .

آرایه ها :

خاک اشاره و تلمیح به آفرینش انسان از خاک

معنی : سخنم را به نام آن خداوندی آغاز می کنم که آفریننده آسمان هاست . خداوندی که از مشتی خاک انسان آفریده .

ستایش (بیت دوم)

 

((الهی ،‌فضل خود را یار ما کن                 ز رحمت ، یک نظر در کار ما کن ))

فضل : بخشش

رحمت : مهربانی بخشایش و عفو مخصوص خداوند

یار و کار جناس ناقص اختلافی

فضل و رحمت در این بیت مراعات نظیر می باشند .

در این بیت کنایه داریم . نظر در کار کردن : توجه و عنایت کردن .

خداوندا رحمت خود را کمک و یاور قرار بده برای ما و با رحمت خود به کارها و کردار ما توجه کن

 

ستایش (بیت سوم)

((تویی رزاق هر پیدا و پنهان                 تویی خلاق هر دانا و نادان))

رزاق : بسیار رزق دهنده ، روزی دهنده

خلاق :آفریدگار ُ بسیار مولد (خلق کننده)

دو تلمیح در بیت وجود دارد . تضاد و مجاز نیز در بیت وجود دارد .

تلمیح به آن الله و هو رزاق

و هو الخلاق العظیم

تضاد و مجاز به ترتیب : دانا و نادان ،‌مجاز از همه انسان ها

 

ستایش (بیت چهارم)

 

((زهی گویا ز کام تو و زبانم                 تویی هم آشکارا هم نهانم))

زهی : افرین

کام ؛ سقف دهان را گویند مجاز از دهان

تضاد و مراعات نظیر در این بیت مشهود است .

تضاد : آشکارا و نهان

مراعات نظیر : زبان و کام و گویا!!

معنی : خداوندا چه خوب  است که حرف زدن من با توست و تو باطن و ظاهر من می باشی . همه چیز از خدا بودن مفهوم آن است !!

 

ستایش (بیت پنجم تا نهم)

 

((چو در وقت بهار آیی پدیدار                 حقیقت ، پرده برداری ز رخسار))

پرده : روی بند،‌حجاب

پدیدار : آشکار

حقیقت : درستی ،‌ به راستی و در حقیقت

کنایه و مراعات نظیر مشهود است !!پرده و رخسار مراعات نظیر هستند .

کنایه هم دیگه میدونید پرده برداشتن : آشکار کردن .

معنی : خداوندا ! زمانی که در فصل بهار اشکاری می شی در حقیقت مانند این هست که روی بند را از چهره خود برداشتی و آن را به همگان نشان می دهی .

 

((فروغ رویت اندازی سوی خاک                 عجایب نقش ها سازی سوی خاک))

فروغ : پرتو و روشنایی

نقش : شکل

عجایب نقش ها : مقلوب است و به معنی : نقش های عجیب

عجایب : جمع عجیب : چیز شگفت اور و عجیب

یک مجاز و یک جناس ناقص اختلافی

 

((گل از شوق تو خندان در بهارست                  از آتش رنگ های بی شمارست))

شوق: اشتیاق و دلبستگی

خندیدن گل : شکفته شدن آن

بی شمار : ناتوانی در شمارش یک چیز .

جابجایی ضمیر در مصرع دوم : رنگ هایش -انش

حسن تعلیل برای شکوفا شدن گل

گل هم استعاره و هم تشخیص

مراعات نظیر داریم میان گل و بهار

معنی : خداوندا ، گل به سبب آرزومندی و دل بستگی به تو در بهار شکوفا می باشد و به خاطر داشتن اشتیاق به تو رنگ های ناشمار دارد (شمردنی نیست )

 

((هر آن وصفی که گویم بیش از آنی               یقین دانم که بی شک جان جانی ))

 

وصف : تشریح توصیف ستایش

جان جان : ذات حق تعالی

یقین : اطمینان

خداوندا ! ﻫﺮ عبادتی و ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﻛﻪ در وصفت ﺑﮕﻮﻳﻢ ، ﺗﻮ از آن بهتر هستی و ﻣﻦ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻫﺴﺘﻢ ﻛﻪ ﺑﻲ ﺗﺮدﻳﺪ ذات حق تعالی ﻫﺴﺘﻲ .

((نمی دانم، نمی دانم ،الهی                  تو دانی و تو دانی ، آن چه خواهی))

معنی : پروردگارا ذهن من از درک بزرگیت ناتوان است  و تنها تو هستی که به رازها آگاهی .

سوالات متداول

ستایش فارسی دهم از کیست؟

از الهی‌نامه عطار نیشابوری.

قالب ستایش فارسی دهم چیست؟

مثنوی؛ هر بیت قافیه جداگانه دارد.

مفهوم کلی ستایش چیست؟

ستایش خداوند آفریننده و روزی‌دهنده، و ناتوانی انسان از شناخت و وصف کامل او.

بعد از خرید، فایل را چطور دریافت می‌کنم؟

بلافاصله بعد از پرداخت موفق، لینک دانلود هم در همان صفحه‌ی تشکر و هم در ایمیل‌تان قرار می‌گیرد؛ نیازی به انتظار نیست.

آیا امکان دانلود رایگان یا تخفیف وجود دارد؟

برای بسیاری از فایل‌ها گزینه‌ی «دانلود رایگان» یا کد تخفیف از طریق بخش «دریافت جایزه» فعال است — کافی‌ست از همان صفحه‌ی محصول اقدام کنید.

فایل‌ها نسخه‌ی کامل و بدون واترمارک هستند؟

بله، تمام فایل‌ها کامل و بدون واترمارک ارائه می‌شوند.

روش‌های پرداخت چیست؟

پرداخت به‌صورت آنلاین و امن از طریق درگاه زرین‌پال انجام می‌شود.

اگر فایل مشکل داشت چه کار کنم؟

از طریق راه‌های ارتباطی سایت (تلگرام/واتس‌اپ) با پشتیبانی در تماس باشید تا مشکل بررسی و فایل جایگزین برایتان ارسال شود.

Frequently Asked Questions (English)

Who wrote the Praise (opening poem) of 10th-grade Persian?

It is from the Elahi-nameh by Attar of Nishapur.

What is the poetic form of the Praise in 10th-grade Persian?

It is a masnavi, in which each couplet has its own separate rhyme.

What is the overall theme of the Praise?

Praise of God as the Creator and Provider, and humanity's inability to fully know or describe Him.

پرفروش‌ترین فایل‌ها

مشاهده همه

دسته‌بندی‌ها

مشاهده همه