طرح راکتور یعنی انتخاب و اندازهکردن راکتور بر اساس سینتیک واکنش. نمونه سوالات طرح راکتور با جواب این صفحه مسئلههای اصلی این درس مهندسی شیمی را تمرین میکند.
نمونه سوال طرح راکتور پیام نور
سوال: برای واکنش مرتبهی اول با درصد تبدیل یکسان، راکتور لولهای (PFR) حجم کمتری لازم دارد یا مخزنی همزندار (CSTR)؟
جواب: PFR؛ چون در CSTR واکنش در کمترین غلظت (غلظت خروجی) انجام میشود.
سوال: معادلهی طراحی CSTR؟
جواب: V = F_A0·X / (−r_A) در شرایط خروجی.
سرفصلها
- معادلات طراحی راکتورهای ایدهآل
- سینتیک و قانون سرعت
- راکتورهای سری و موازی
- واکنشهای چندگانه و گزینشپذیری
- راکتورهای غیرهمدما
نمونه سوالات طرح راکتور دانشگاه آزاد
کتاب فوگلر منبع رایج است؛ نمودارهای لونشپیل را برای مقایسهی حجم راکتورها تمرین کنید.
مقایسهی عددی CSTR و PFR برای واکنش مرتبهی اول
سوال: واکنش مرتبهی اول با k = 0.1 بر دقیقه داریم و درصد تبدیل ۹۰ درصد میخواهیم. زمان اقامت لازم در هر راکتور؟
- CSTR: τ = X ÷ [k(1 − X)] = 0.9 ÷ (0.1 × 0.1) = 90 دقیقه.
- PFR: τ = −ln(1 − X) ÷ k = 2.303 ÷ 0.1 ≈ 23 دقیقه.
CSTR حدود چهار برابر حجم بیشتری لازم دارد، چون کل حجمش با غلظت خروجی (پایین) کار میکند؛ در PFR غلظت در طول راکتور بهتدریج کم میشود و سرعت متوسط واکنش بالاتر است.
چند CSTR سری: هرچه تعداد راکتورهای سری بیشتر شود، حجم کل به حجم PFR نزدیکتر میشود.
سوال: اگر انرژی فعالسازی ۵۰ کیلوژول بر مول باشد، افزایش دما از ۳۰۰ به ۳۱۰ کلوین سرعت را چند برابر میکند؟
جواب: طبق آرنیوس، k₂/k₁ = exp[(Ea/R)(1/T₁ − 1/T₂)] = exp[(50000/8.314)(1/300 − 1/310)] ≈ exp(0.647) ≈ 1.9؛ تقریباً دو برابر.

هنوز بررسیای ثبت نشده است.