شبکههای کامپیوتری پیشرفته جایی است که دانشجو از «شبکه چیست» به «شبکه چطور کار میکند» میرسد: چرا TCP سرعتش را کم میکند، روتر چطور مسیر را انتخاب میکند و چرا IPv4 تمام شد. این مجموعه نمونه سوالات شبکه های کامپیوتری پیشرفته با جواب را بر اساس سوالات دورههای مختلف پیام نور آورده است.
دو مدل، یک منطق
| OSI | TCP/IP | نمونه پروتکل |
|---|---|---|
| کاربرد، نمایش، نشست | کاربرد | HTTP، DNS، SMTP |
| انتقال | انتقال | TCP، UDP |
| شبکه | اینترنت | IP، ICMP |
| پیوند داده، فیزیکی | دسترسی به شبکه | Ethernet، Wi-Fi |
زیرشبکهبندی؛ سوال محاسباتی ثابت
مسئله: شبکه 192.168.10.0/24 را باید به ۴ زیرشبکه مساوی تقسیم کنیم. ماسک جدید و تعداد میزبان هر زیرشبکه؟
حل: برای ۴ زیرشبکه، ۲ بیت قرض میگیریم: /26 (ماسک 255.255.255.192). هر زیرشبکه ۶ بیت میزبان دارد: 2⁶ − 2 = ۶۲ میزبان قابل استفاده. زیرشبکهها: .0، .64، .128 و .192.
IPv6
آدرس ۱۲۸ بیتی بهجای ۳۲ بیت، نوشتن بهصورت هشت گروه شانزدهشانزدهی و قواعد خلاصهنویسی (حذف صفرهای ابتدایی و جایگزینی یک دنباله صفر با ::). تست: چرا IPv6 به NAT کمتر نیاز دارد؟ — به دلیل فضای آدرس بسیار بزرگ.
TCP؛ پرسوالترین پروتکل
دستدهی سهمرحلهای (SYN، SYN-ACK، ACK)، کنترل جریان با پنجره لغزان و کنترل ازدحام (شروع آهسته، اجتناب از ازدحام). تست: در شروع آهسته، اندازه پنجره ازدحام چگونه رشد میکند؟ — نمایی (در هر RTT دو برابر) تا رسیدن به آستانه.
تست: تفاوت TCP و UDP؟ — TCP اتصالگرا و مطمئن؛ UDP بدون اتصال و سریعتر، مناسب پخش زنده و DNS.
مسیریابی
الگوریتمهای بردار فاصله (مثل RIP) و حالت پیوند (مثل OSPF). تست: کدام الگوریتم از کوتاهترین مسیر دایکسترا استفاده میکند؟ — حالت پیوند (OSPF).
تست: مشکل «شمارش تا بینهایت» مربوط به کدام نوع است؟ — بردار فاصله.
WAN و امنیت
فناوریهای WAN (مثل MPLS و VPN) و امنیت شبکه (فایروال، IDS، رمزنگاری و VPN). تست: VPN چه مشکلی را حل میکند؟ — ایجاد ارتباط امن و رمزشده روی شبکه عمومی.
برای مرور بیشتر در همین زمینه، آزمون آنلاین و تستی شبکه های کامپیوتری/ آشنایی با بهترین سوالات شبکه های کامپیوتری را ببینید.
روش مطالعه
این درس دو بخش دارد: مفهومی (پروتکلها و الگوریتمها) و محاسباتی (زیرشبکه، تأخیر، توان عملیاتی). بخش محاسباتی با تمرین سریع پیشرفت میکند؛ روزی دو مسئله زیرشبکه برای دو هفته، این مبحث را برایتان قطعی میکند. بخش مفهومی را با رسم نمودار توالی پیامها (مثلاً دستدهی TCP) بخوانید.
بانک جامع سوالات دورههای مختلف با پاسخ رایگان است. مرتبط: امنیت سایبری · مبانی کامپیوتر

محاسبه تأخیر؛ مسئله دوم پرتکرار
تأخیر کل یک بسته از چهار بخش تشکیل میشود: تأخیر انتقال (اندازه بسته تقسیم بر نرخ لینک)، تأخیر انتشار (فاصله تقسیم بر سرعت انتشار سیگنال)، تأخیر پردازش در گرهها و تأخیر صف.
مسئله نمونه: بسته ۱۰۰۰ بایتی روی لینک ۱ مگابیت بر ثانیه. تأخیر انتقال = ۸۰۰۰ بیت ÷ ۱۰⁶ = ۸ میلیثانیه. اگر طول لینک ۲۰۰۰ کیلومتر و سرعت انتشار ۲×۱۰⁸ متر بر ثانیه باشد، تأخیر انتشار ۱۰ میلیثانیه است. تفاوت این دو مفهوم، تله رایج تستهاست: تأخیر انتقال به اندازه بسته و نرخ لینک بستگی دارد، تأخیر انتشار به فاصله.
یک مفهوم مرتبط دیگر، «حاصلضرب پهنای باند در تأخیر» است که نشان میدهد چند بیت همزمان روی لینک در حرکتاند؛ مفهومی که در تحلیل کارایی TCP روی لینکهای طولانی اهمیت دارد.
پیش از آزمون، یک بار کل این صفحه را بخوانید و سپس با نمونه سوالها تمرین کنید؛ ترتیب مطالعه مهم است.

هنوز بررسیای ثبت نشده است.