دینامیک (از مکانیک مهندسی) درسی است که دانشجوی عمران معمولاً فکر میکند ربطی به رشتهاش ندارد؛ تا روزی که به دینامیک سازهها و تحلیل زلزله برسد. این مجموعه نمونه سوال دینامیک عمران با جواب را بر اساس کتاب مریام (منبع رایج درس) آورده است. توجه: این درس با «دینامیک سازهها»ی ارشد فرق دارد.
ساختار درس
| بخش | موضوع |
|---|---|
| سینماتیک ذره | مکان، سرعت، شتاب؛ حرکت مستقیم و منحنی؛ پرتابه |
| سینتیک ذره | قانون دوم نیوتن، کار و انرژی، ضربه و تکانه |
| سینماتیک جسم صلب | دوران، حرکت صفحهای، مرکز آنی دوران |
| سینتیک جسم صلب | گشتاور لختی، معادلات حرکت، انرژی |
مسئله ۱: پرتابه
جسمی با سرعت ۲۰ متر بر ثانیه و زاویه ۳۰ درجه پرتاب میشود. برد افقی (روی زمین هموار، g=۱۰)؟
حل: R = V² sin2θ / g = ۴۰۰ × sin60 / ۱۰ ≈ ۳۴٫۶ متر.
مسئله ۲: کار و انرژی
جعبهای ۱۰ کیلوگرمی از ارتفاع ۵ متر روی سطح شیبدار بدون اصطکاک رها میشود. سرعت در پایین؟
حل: mgh = ½mv² → v = √(2gh) = √100 = ۱۰ متر بر ثانیه. جرم حذف میشود.
مسئله ۳: ضربه و تکانه
توپی ۰٫۵ کیلوگرمی با سرعت ۱۰ متر بر ثانیه به دیوار میخورد و با همان سرعت برمیگردد. ضربه وارد شده؟
حل: تغییر تکانه = m(v₂ − v₁) = ۰٫۵ × (۱۰ − (−۱۰)) = ۱۰ نیوتنثانیه.

مسئله ۴: جسم صلب
دیسکی روی زمین بدون لغزش میغلتد. سرعت نقطه تماس با زمین؟
حل: صفر؛ نقطه تماس مرکز آنی دوران است. سرعت بالاترین نقطه، دو برابر سرعت مرکز است.
روش حل مسئله
یک روش چهارمرحلهای همیشه کار میکند: ۱) دیاگرام آزاد جسم بکشید. ۲) دستگاه مختصات مناسب انتخاب کنید. ۳) تصمیم بگیرید از کدام روش استفاده کنید: نیوتن (وقتی شتاب یا نیرو میخواهید)، انرژی (وقتی سرعت در دو موقعیت میخواهید)، تکانه (وقتی زمان یا برخورد مطرح است). ۴) واحدها را کنترل کنید.
چرا برای عمران مهم است؟
ارتعاشات سازه، اثر زلزله، بارهای ضربهای و حرکت وسایل نقلیه روی پل، همه بر پایه دینامیکاند. این درس، مقدمه دینامیک سازهها و مهندسی زلزله در ارشد است.
نمونه سوالات پیام نور (کد درس ۱۳۱۳۰۴۲) و مسائل حلشده رایگان است. مرتبط: دینامیک سازهها
پیوند با دینامیک سازهها
مفهوم نوسان آزاد که در دینامیک مریام (فصل ارتعاشات) معرفی میشود، پایه دینامیک سازههاست: سازهای که جرم و سختی دارد، مثل یک جرم و فنر نوسان میکند. فرکانس طبیعی ω = √(k/m) همانجا متولد میشود. دانشجوی عمرانی که این فصل را خوب بفهمد، در ارشد با دینامیک سازهها و تحلیل لرزهای مشکل کمتری خواهد داشت. اگر استادتان فصل ارتعاشات را در سرفصل گذاشته، حتماً جدی بگیرید.
نکته امتحانی: مسائل ترکیبی که هم انرژی و هم تکانه میخواهند (مثلاً برخورد و سپس حرکت روی سطح) در امتحانها زیاد است. مرحله برخورد را با تکانه و مرحله بعد را با انرژی حل کنید.
مرور منظم بخشهای این صفحه، چند روز یک بار، بهتر از خواندن یکبارهی همهی مطالب است.
دینامیک عمران؛ سینماتیک و سینتیک
در دینامیک، سینماتیک به توصیف حرکت میپردازد و سینتیک به علت حرکت. در سؤالها، ابتدا تشخیص دهید که باید سرعت و شتاب را حساب کنید یا نیرو را، سپس روش حل را انتخاب کنید.
حل نمونه
برای یک ذره که با شتاب ثابت حرکت میکند، معادلههای حرکت را بنویسید و مقادیر اولیه را جایگذاری کنید. نتیجه را با واحد بیان کنید.
اشتباه رایج
جهت بردارها و علامت آنها اغلب اشتباه است. قبل از محاسبه، جهت مثبت را روی شکل مشخص کنید.

هنوز بررسیای ثبت نشده است.