آیین دادرسی مدنی درسی است که دانشجو را یا عاشق رویه دادگاه می‌کند یا از هرچه «مهلت» و «ابلاغ» است بیزار. واقعیت این است که بیشتر نمره این درس، چه در امتحان دانشگاه و چه در آزمون وکالت، از چند ده ماده پرتکرار می‌آید. این مجموعه پی دی اف سوالات آیین دادرسی مدنی و تست با جواب دقیقاً روی همین مواد بنا شده و هر تست، شماره ماده‌اش را کنار جواب دارد.
۱. ماهوی در برابر شکلی؛ تفاوتی که باید از روز اول بدانید
حقوق مدنی ماهوی پاسخ می‌دهد «چه کسی محق است»؛ آیین دادرسی پاسخ می‌دهد «این حق از چه راهی و در چه مهلتی مطالبه می‌شود». قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (مصوب ۱۳۷۹) ستون اصلی این درس است. وقتی سوالی می‌خوانید، اول از خودتان بپرسید: این سوال درباره خود حق است یا درباره راه رسیدن به آن؟ نیمی از گزینه‌های انحرافی با همین سوال حذف می‌شوند.
۲. جلد اول: کلیات و صلاحیت
سوالات جلد اول (بر اساس کتاب دکتر عبدالله شمس) بیشتر حول صلاحیت ذاتی، نسبی و محلی می‌چرخد. قاعده طلایی: دعوا در دادگاه محل اقامت خوانده اقامه می‌شود، مگر قانون استثنا گذاشته باشد. دعاوی مربوط به مال غیرمنقول، از مهم‌ترین استثناهاست و در دادگاه محل وقوع مال رسیدگی می‌شود.
نمونه تست: دعوای خلع ید از ملکی واقع در شیراز علیه خوانده مقیم تهران در کجا اقامه می‌شود؟
پاسخ: دادگاه شیراز؛ دعاوی راجع به مال غیرمنقول در محل وقوع مال اقامه می‌شود.
۳. جلد دوم: جریان دادرسی و ادله
این‌جا دادخواست، ابلاغ، جلسه دادرسی، ایرادات و ادله اثبات دعوا مطرح است. ایرادات ماده ۸۴ (مثل عدم صلاحیت، امر مختومه، عدم اهلیت) تقریباً در هر دوره امتحانی سوال دارند. اقرار، اسناد، شهادت، سوگند و کارشناسی هم ادله‌ای هستند که باید ترتیب و شرایط هرکدام را بدانید.
نمونه تست: خوانده ایراد امر مختومه را تا چه زمانی می‌تواند مطرح کند؟
پاسخ: طبق قاعده، ایرادات باید تا پایان اولین جلسه دادرسی اعلام شوند؛ مگر سبب ایراد بعداً حادث شود.
۴. جلد سوم: طرق شکایت از آرا
جلد سوم مرجع اصلی کسانی است که دنبال نمونه سوال درس دادرسی مدنی سه هستند. واخواهی، تجدیدنظر، فرجام، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث هرکدام شرایط و مهلت خود را دارند:
- واخواهی از رأی غیابی — مهلت (مقیم ایران): ۲۰ روز از ابلاغ واقعی؛ مهلت (مقیم خارج): دو ماه
- تجدیدنظر — مهلت (مقیم ایران): ۲۰ روز از ابلاغ؛ مهلت (مقیم خارج): دو ماه
- فرجام‌خواهی — مهلت (مقیم ایران): ۲۰ روز از ابلاغ؛ مهلت (مقیم خارج): دو ماه
اعاده دادرسی و اعتراض ثالث قواعد متفاوتی دارند و باید جداگانه مطالعه شوند؛ در این مجموعه برای هرکدام تست مستقل آمده است.
نمونه تست: رأی غیابی به خوانده ابلاغ قانونی شده است. مهلت واخواهی از چه زمانی آغاز می‌شود؟
پاسخ: از تاریخ ابلاغ واقعی؛ تا ابلاغ واقعی نشده، مهلت شروع نمی‌شود، مگر محکوم‌علیه از رأی مطلع شده باشد.
۵. یک تست ترکیبی برای خودآزمایی
دادگاه بدوی دعوای مطالبه وجه را رد کرده و رأی در ۵ مهر به خواهان مقیم ایران ابلاغ شده است. خواهان ۲۸ مهر دادخواست تجدیدنظر می‌دهد. وضعیت چیست؟
پاسخ: مهلت ۲۰ روزه در ۲۵ مهر تمام شده و دادخواست خارج از مهلت است؛ مگر عذر موجه ماده ۳۰۶ مطرح باشد.
۶. این مجموعه برای چه کسی مفید است؟
- دانشجویان کارشناسی حقوق در دانشگاه آزاد، پیام نور و سراسری
- داوطلبان آزمون وکالت کانون و مرکز وکلا
- داوطلبان آزمون قضاوت و کارشناسی ارشد حقوق خصوصی
همه تستها به‌صورت PDF رایگان در اختیار شماست؛ کافی است از همین صفحه دریافت کنید و برای مرور، هر جلد را جدا چاپ کنید. اگر خلاصه و کتاب آیین دادرسی مدنی جلد سوم عبدالله شمس را هم می‌خوانید، تستهای جلد سوم را بعد از هر فصل بزنید.
دروس مرتبط: نمونه سوالات حقوق اداری ۲ · نمونه سوالات مسئولیت مدنی
۷. روش مطالعه‌ای که نتیجه می‌دهد
آیین دادرسی را نمی‌شود مثل رمان از اول تا آخر خواند. پیشنهاد ما این است که برای هر جلد، اول فهرست مواد مهم را از روی همین تستها استخراج کنید؛ موادی که بیش از یک بار در تستها تکرار شده‌اند، همان‌هایی هستند که در امتحان هم می‌آیند. بعد متن ماده را از قانون بخوانید و کنارش یک مثال واقعی بنویسید. مثلاً برای ماده ۸۴، فرض کنید خوانده‌ای می‌گوید «این دعوا قبلاً رسیدگی شده»؛ این همان ایراد امر مختومه است.
جدول مهلت‌ها را روی یک برگه جدا بنویسید و به دیوار اتاق بزنید. داوطلبان آزمون وکالت معمولاً در سوالات مهلت، بیشترین نمره منفی را می‌گیرند؛ چون عددها شبیه هم‌اند و جزئیات (مقیم داخل یا خارج، ابلاغ واقعی یا قانونی) در گزینه‌ها پنهان می‌شود.
نکته‌ی آخر: منابع رسمی هر آزمون را با این صفحه مقایسه کنید؛ هر تغییری که در اطلاعیه‌ی رسمی آمد، ملاک است.
در هفته آخر، فقط تست بزنید و هر تست غلط را با شماره ماده در دفترچه اشتباهات بنویسید. همین دفترچه، شب امتحان ارزشمندترین منبع شماست.
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.