پرسشنامه سنجش فومو یا ترس از در حاشیه ماندن در بین دانشجویان یک ابزار استاندارد روانسنجی است که توسط پرزیبلسکی و همکاران (Przybylski et al., 2013) طراحی شده است. این تست آنلاین و رایگان فومو (ترس از دست دادن) به شما کمک میکند تا میزان سندرم فومو خود را در محیطهای آموزشی و شبکههای اجتماعی ارزیابی کنید.
مشخصات فنی پرسشنامه
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام کامل | Fear of Missing Out Scale (FOMO Scale) |
| طراح | Przybylski, Murayama, DeHaan & Gladwell (2013) |
| تعداد سوالات | 10 سوال استاندارد |
| نوع پاسخدهی | طیف لیکرت ۵ درجهای (۱ = کاملاً مخالف تا ۵ = کاملاً موافق) |
| حوزه سنجش | ترس از دست دادن تجربیات، رویدادها و ارتباطات اجتماعی |
| زمان اجرا | ۳ تا ۵ دقیقه |
| روایی و پایایی | آلفای کرونباخ حدود ۰.۸۲ تا ۰.۸۷ در مطالعهی اصلی (پایایی خوب) |
نکته مهم: این پرسشنامه ترس از در حاشیه ماندن FOMO یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش در حوزه روانشناسی رسانهها و اعتیاد به اینترنت است که برای گروه سنی دانشجویان و بزرگسالان جوان استانداردسازی شده است.
توصیه برای کاهش FOMO:

متن کامل پرسشنامه ترس از در حاشیه ماندن پرزیبلسکی
دستورالعمل: لطفاً به هر یک از عبارات زیر بر اساس اینکه چقدر دربارهی شما صدق میکند از ۱ تا ۵ نمره دهید (۱ = اصلاً صدق نمیکند، ۲ = کمی، ۳ = تا حدی، ۴ = زیاد، ۵ = کاملاً صدق میکند):
| ردیف | متن سوال | گزینهها |
|---|---|---|
| ۱ | میترسم دیگران تجربههای لذتبخشتری از من داشته باشند. | ۱ تا ۵ |
| ۲ | میترسم دوستانم تجربههای لذتبخشتری از من داشته باشند. | ۱ تا ۵ |
| ۳ | وقتی میفهمم دوستانم بدون من خوش میگذرانند، نگران میشوم. | ۱ تا ۵ |
| ۴ | وقتی نمیدانم دوستانم مشغول چه کاری هستند، مضطرب میشوم. | ۱ تا ۵ |
| ۵ | برایم مهم است که شوخیهای خودمانی دوستانم را بفهمم. | ۱ تا ۵ |
| ۶ | گاهی فکر میکنم بیش از حد وقتم را صرف باخبر ماندن از اتفاقات اطرافم میکنم. | ۱ تا ۵ |
| ۷ | وقتی فرصت دیدن دوستانم را از دست میدهم، ناراحت میشوم. | ۱ تا ۵ |
| ۸ | وقتی به من خوش میگذرد، برایم مهم است جزئیاتش را در فضای مجازی به اشتراک بگذارم. | ۱ تا ۵ |
| ۹ | وقتی یک دورهمی برنامهریزیشده را از دست میدهم، اذیت میشوم. | ۱ تا ۵ |
| ۱۰ | وقتی به سفر یا تعطیلات میروم، همچنان پیگیر کارهای دوستانم هستم. | ۱ تا ۵ |
کاربردهای پرسشنامه سنجش فومو
- تحقیقات دانشگاهی: بررسی رابطه بین فومو و اعتیاد به شبکههای اجتماعی در بین دانشجویان
- مشاوره روانشناختی: غربالگری افراد مستعد ترس از جا ماندن در درمانهای آنلاین
- طراحی مداخلات: تهیه آزمون مدل کنترل سندرم فومو برای کاهش اضطراب اجتماعی
- ارزیابی سازمانی: سنجش سلامت روان کارکنان در دوران دورکاری
راهنمای نمرهگذاری تست ترس از دست دادن FOMO
| بازه نمره | سطح FOMO | تفسیر |
|---|---|---|
| ۱۰ تا ۲۰ | بسیار کم | شما تعادل سالم دارید و کمتر دچار ترس از دست دادن میشوید. |
| ۲۱ تا ۳۰ | متوسط | گاهی اوقات دچار سندرم فومو میشوید اما کنترلپذیر است. |
| ۳۱ تا ۴۰ | زیاد | احتمالاً استفادهتان از شبکههای اجتماعی به سمت وابستگی رفته و استفاده از مدل کنترل سندرم فومو دارید. |
| ۴۱ تا ۵۰ | بسیار زیاد | به شدت دچار ترس از در حاشیه ماندن هستید و نیاز به مشاوره دارید. |
(مجموع نمرات ۱۰ سؤال)
دانلود پرسشنامه فومو
برای استفاده در پژوهشهای علمی، میتوانید پرسشنامه رایگان FOMO را به همراه راهنمای نمرهگذاری و مقاله اصلی از پایگاههای معتبر دانلود کنید. متن اصلی مقیاس در مقالهی Przybylski و همکاران (۲۰۱۳) در مجلهی Computers in Human Behavior منتشر شده و در پژوهشها باید به همین مقاله ارجاع داده شود.
تفسیر نمرهی پرسشنامه فومو چگونه است؟
در مقیاس اصلی، نمرهی هر فرد میانگین ۱۰ سؤال است (عددی بین ۱ تا ۵). جمع نمرات (۱۰ تا ۵۰) هم همان اطلاعات را میدهد و جدول بالا بر همین اساس تنظیم شده است. این بازهها برای خودسنجی هستند و نقطهی برش بالینی رسمی ندارند؛ یعنی نمرهی بالا به معنی بیماری نیست، بلکه نشان میدهد این ترس در زندگی روزمرهتان پررنگ است.
- میانگین زیر ۲: فومو در زندگی شما نقش کمی دارد.
- میانگین ۲ تا ۳: در حد معمول؛ بیشتر در موقعیتهای خاص (مثل دیدن استوری دورهمیها) خودش را نشان میدهد.
- میانگین بالای ۳: ارزش دارد عادتهای استفاده از گوشی و شبکههای اجتماعی را بررسی کنید.
نشانههای فومو در زندگی روزمره
- چک کردن مداوم گوشی، حتی وسط گفتوگو یا درس
- ناراحتی یا حسادت بعد از دیدن استوری و پست دیگران
- قبول کردن هر دعوت و برنامه، حتی وقتی خستهاید یا وقت ندارید
- بیقراری وقتی اینترنت قطع است یا گوشی همراهتان نیست
چند راهکار عملی برای کاهش ترس از دست دادن
- اعلانها را محدود کنید: فقط اعلان پیامهای ضروری روشن بماند.
- زمان مشخص برای شبکههای اجتماعی: مثلاً دو نوبت کوتاه در روز، نه هر وقت بیکار شدید.
- «جومو» را تمرین کنید (JOMO، لذت از دست دادن): یک عصر در هفته را عمداً بدون گوشی و برای کاری که دوست دارید بگذارید.
- به جای مقایسه، ثبت کنید: هر شب سه چیز خوب از روز خودتان بنویسید.
- اگر فومو با اضطراب شدید یا بیخوابی همراه است، با مشاور صحبت کنید.
اگر نگرانی شما بیشتر به اضطراب عمومی مربوط است، تست سنجش میزان اضطراب یا تست اضطراب GAD-7 را هم ببینید. برای توضیح بیشتر دربارهی سؤالها و نمرهگذاری، مطلب پرسشنامه فومو؛ سوالات، نمرهگذاری و تفسیر را بخوانید.
سوالات متداول
تست فومو چند سؤال دارد؟
نسخهی اصلی مقیاس FoMO پرزیبلسکی ۱۰ سؤال دارد و در ۳ تا ۵ دقیقه پاسخ داده میشود.
آیا نمرهی بالا در پرسشنامه فومو یعنی اختلال روانی؟
خیر. فومو یک تشخیص بالینی نیست و این پرسشنامه برای خودسنجی و پژوهش طراحی شده است. اگر علائم آزاردهندهاند، بهتر است با مشاور صحبت کنید.
فومو با اعتیاد به شبکههای اجتماعی چه رابطهای دارد؟
پژوهشها نشان دادهاند فومو بالاتر معمولاً با استفادهی بیشتر و کنترلنشدهتر از شبکههای اجتماعی همراه است، ولی این دو یکی نیستند.
