فصل ایمنی زیستشناسی یازدهم توضیح میدهد بدن مهرهداران، بهویژه انسان، چطور در برابر عوامل بیماریزا از خود دفاع میکند. سؤالهای امتحان این فصل بیشتر دربارهی ترتیب خطوط دفاعی و کار هر یاخته است. این صفحه مفاهیم اصلی و چند نمونه از سوالات سیستم ایمنی مهره داران را با پاسخ مرور میکند.
سه خط دفاعی
| خط | نوع | اجزا |
|---|---|---|
| اول | غیراختصاصی | پوست، مخاط، ترشحات مثل اشک و بزاق (لیزوزیم) |
| دوم | غیراختصاصی | پاسخ التهابی، تب، نوتروفیل و درشتخوار، پروتئینهای مکمل، اینترفرون، یاختههای کشندهی طبیعی |
| سوم | اختصاصی | لنفوسیتهای B و T، پادتن و حافظهی ایمنی |
نمونه سؤال با پاسخ
- لیزوزیم چیست و کجا یافت میشود؟
آنزیمی که دیوارهی باکتریها را تخریب میکند؛ در اشک و بزاق وجود دارد و جزو خط اول دفاع است. - لنفوسیتهای B و T کجا بالغ میشوند؟
B در مغز استخوان و T در تیموس. - پادتن را کدام یاخته ترشح میکند؟
پلاسموسیت (یاختهی پادتنساز) که از لنفوسیت B پدید میآید. - واکسن و سرم چه فرقی دارند؟
واکسن میکروب ضعیفشده یا بخشی از آن است و بدن را به ساختن پادتن و یاختهی خاطره وامیدارد (ایمنی فعال). سرم پادتن آماده است و اثر فوری اما کوتاه دارد (ایمنی غیرفعال). - ویروس HIV به کدام یاخته حمله میکند؟
لنفوسیت T کمککننده؛ به همین دلیل کل دستگاه ایمنی تضعیف میشود. - در حساسیت (آلرژی)، کدام ماده باعث علائمی مثل خارش و آبریزش میشود؟
هیستامین، که از ماستوسیتها آزاد میشود.
روش مطالعه
جدول خطوط دفاعی را از حفظ بکشید و برای هر یاخته یک جمله بنویسید که «چه میکند». تستهای این فصل اغلب دو یاختهی مشابه را با هم مقایسه میکنند، مثل نوتروفیل و درشتخوار یا B و T. تمرکز روی تفاوتها بیشترین نمره را میدهد.
