«علم مناظر و مرایا» نام قدیمی پرسپکتیو است: دانش نمایش سهبعدی روی کاغذ دوبعدی. هنرجوی گرافیک بدون آن نمیتواند یک اتاق، یک خیابان یا حتی یک جعبه را درست بکشد. این جزوه مناظر و مرایا دهم گرافیک مفاهیم را گامبهگام و با تمرین آورده است.
واژههای پایه
- خط افق — معنی: خط همسطح چشم بیننده
- نقطه گریز — معنی: نقطهای روی خط افق که خطوط موازی به آن میرسند
- خط زمین — معنی: محل تماس صفحه تصویر با زمین
- نقطه دید — معنی: جای چشم بیننده
سه نوع پرسپکتیو
یکنقطهای: وقتی روبهروی یک سطح ایستادهاید؛ مثل نگاه به انتهای یک راهرو. خطوط عمق به یک نقطه گریز میرسند و خطوط افقی و عمودی، افقی و عمودی میمانند.
دونقطهای: وقتی به گوشه یک جسم نگاه میکنید؛ مثل گوشه یک ساختمان. دو نقطه گریز روی خط افق دارید و فقط خطوط عمودی، عمودی میمانند.
سهنقطهای: وقتی از بالا یا پایین به یک جسم بلند نگاه میکنید؛ مثل آسمانخراش از پایین. نقطه گریز سوم بالای یا پایین خط افق است.
تمرین گامبهگام: جعبه در پرسپکتیو دونقطهای
- خط افق را بکشید و دو نقطه گریز را روی آن، با فاصله زیاد از هم، علامت بزنید.
- یک خط عمودی برای لبه جلویی جعبه بکشید.
- بالا و پایین این خط را به هر دو نقطه گریز وصل کنید.
- دو خط عمودی دیگر برای لبههای کناری بکشید.
- بالای لبههای کناری را به نقطه گریز مقابل وصل کنید تا سطح بالایی بسته شود.
اشتباه رایج: نزدیک گذاشتن نقطههای گریز، که جعبه را کشیده و غیرطبیعی میکند.
سوالات امتحانی
۱. در پرسپکتیو یکنقطهای، خطوط عمق به کجا میرسند؟ — به یک نقطه گریز روی خط افق.
۲. اگر خط افق پایین کادر باشد، بیننده از چه زاویهای نگاه میکند؟ — از پایین (دید کرمی).
۳. کدام خطوط در پرسپکتیو دونقطهای بدون تغییر میمانند؟ — خطوط عمودی.
۴. چرا اجسام دورتر کوچکتر دیده میشوند؟ — به دلیل همگرایی پرتوهای دید به چشم؛ اساس پرسپکتیو.

سایه در پرسپکتیو
برای سایه با نور خورشید، از نقطهای روی خط افق (برای سایه) و جهت پرتو نور استفاده میکنیم. این مبحث معمولاً در انتهای کتاب است و سوالات تشریحی امتحان را میسازد.
از کاغذ تا طراحی
پرسپکتیو فقط درس نیست؛ پایه تصویرسازی، طراحی داخلی و حتی کار با نرمافزارهای سهبعدی است. تمرین روزانه پانزده دقیقهای با اشیای اطراف (کتاب، میز، اتاق) سریعترین راه تسلط است.
جزوه کامل، جواب تمرینهای کتاب و سوالات امتحانی رایگان است. مرتبط: آزمون آنلاین مناظر و مرایا · طراحی پایه
پرسپکتیو در تاریخ هنر
پرسپکتیو خطی به شکل علمی در رنسانس ایتالیا، با کارهای معمارانی مثل برونلسکی، تدوین شد. در نگارگری ایرانی، فضای تصویر با منطق متفاوتی ساخته میشود: صحنهها اغلب از چند زاویه همزمان دیده میشوند و اندازه اشخاص بیشتر به اهمیتشان وابسته است تا به فاصلهشان. این تفاوت، موضوع سوالات تشریحی برخی امتحانها و کنکور هنر هم هست. دانستن اینکه پرسپکتیو تنها راه نمایش فضا نیست، دید هنری شما را گستردهتر میکند.
برای هنرجوی گرافیک، توصیه عملی این است: هر هفته یک عکس از یک خیابان یا اتاق بگیرید، خط افق و نقطههای گریز را روی آن پیدا کنید و بعد همان صحنه را آزاد بکشید.
پیش از آزمون، یک بار کل این صفحه را بخوانید و سپس با نمونه سوالها تمرین کنید؛ ترتیب مطالعه مهم است.

هنوز بررسیای ثبت نشده است.