کسی که برای کارت بازرگانی آزمون می‌دهد، معمولاً همین حالا هم با واردات یا صادرات سروکار دارد یا قرار است داشته باشد. برای همین، بخش دوم این مجموعه را طوری نوشته‌ایم که هم سوالات آزمون را پوشش دهد، هم برای کار واقعی به درد بخورد. اگر بخش اول (مبانی و شرایط) را خوانده‌اید، این‌جا با سوالات آزمون کارت بازرگانی با جواب در مباحث سنگین‌تر روبه‌رو می‌شوید.
اینکوترمز؛ چه کسی، تا کجا، چه هزینه‌ای؟
اینکوترمز قواعد اتاق بازرگانی بین‌المللی است که مشخص می‌کند در یک معامله خارجی، هزینه و ریسک کالا از کجا از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود. نسخه رایج، اینکوترمز ۲۰۲۰ است. یازده اصطلاح دارد که در دو گروه تقسیم می‌شوند: قابل استفاده برای همه روش‌های حمل، و مخصوص حمل دریایی.
- EXW — انتقال ریسک: در محل فروشنده؛ نکته امتحانی: کمترین تعهد فروشنده
- FCA — انتقال ریسک: تحویل به حمل‌کننده منتخب خریدار؛ نکته امتحانی: ترخیص صادراتی با فروشنده
- FOB — انتقال ریسک: روی کشتی در بندر مبدأ؛ نکته امتحانی: فقط حمل دریایی
- CFR — انتقال ریسک: روی کشتی در مبدأ؛ نکته امتحانی: کرایه با فروشنده، ریسک با خریدار
- CIF — انتقال ریسک: روی کشتی در مبدأ؛ نکته امتحانی: فروشنده بیمه حداقلی هم می‌خرد
- DAP — انتقال ریسک: در مقصد، آماده تخلیه؛ نکته امتحانی: ترخیص وارداتی با خریدار
- DDP — انتقال ریسک: در مقصد، ترخیص‌شده؛ نکته امتحانی: بیشترین تعهد فروشنده
تله پرتکرار: در CIF و CFR، فروشنده کرایه تا مقصد را می‌پردازد، اما ریسک از بندر مبدأ منتقل می‌شود. یعنی اگر کالا در میانه دریا آسیب ببیند، خسارت با خریدار است (که در CIF از بیمه‌نامه استفاده می‌کند).
روش‌های پرداخت بین‌المللی
از کم‌اطمینان‌ترین تا مطمئن‌ترین برای فروشنده: حساب باز، برات اسنادی، اعتبار اسنادی و پیش‌پرداخت. برای خریدار، ترتیب برعکس است.
اعتبار اسنادی (LC): بانک گشایش‌کننده متعهد می‌شود در صورت ارائه اسناد مطابق شرایط، مبلغ را بپردازد. اصل کلیدی: بانک‌ها با اسناد سروکار دارند، نه با کالا. اگر اسناد مطابق باشند، حتی اگر کالا معیوب باشد، بانک باید بپردازد؛ اختلاف کیفیت باید بین خریدار و فروشنده حل شود.
برات اسنادی: اسناد از طریق بانک‌ها در برابر پرداخت (D/P) یا قبولی برات (D/A) تحویل خریدار می‌شود. بانک تعهد پرداخت ندارد؛ فقط واسطه است.
اسناد حمل و تجارت
- بارنامه دریایی (B/L): رسید کالا، قرارداد حمل و سند مالکیت؛ قابل‌معامله است.
- بارنامه هوایی (AWB): سند مالکیت نیست.
- سیاهه تجاری (Invoice): مشخصات و ارزش کالا.
- گواهی مبدأ: کشور سازنده کالا؛ برای تعرفه‌های ترجیحی مهم است.
- بیمه‌نامه: در معاملات CIF و CIP الزامی است.
گمرک؛ رویه‌ها و ارزش
قانون امور گمرکی رویه‌های مختلفی تعریف کرده است: ورود قطعی، صدور قطعی، ورود موقت برای پردازش، ترانزیت و انبار گمرکی. ارزش گمرکی کالا معمولاً بر مبنای ارزش CIF محاسبه می‌شود و حقوق ورودی بر همین مبنا تعیین می‌شود.سوال: کالایی برای تعمیر وارد و پس از تعمیر صادر می‌شود. رویه مناسب؟
پاسخ: ورود موقت برای پردازش.
دوره آموزشی عربی هفتم بخش دوم هم درباره‌ی همین موضوع توضیح داده شده است.
مقررات ارزی؛ بخشی که مدام تغییر می‌کند
مقررات ارزی (رفع تعهد ارزی صادرکنندگان، تخصیص ارز واردات و سامانه‌های مرتبط) بیش از هر بخش دیگری دستخوش تغییر است. در آزمون، معمولاً مفاهیم پایه پرسیده می‌شود: صادرکننده موظف است ارز حاصل از صادرات را طبق ضوابط بانک مرکزی به چرخه اقتصادی بازگرداند. جزئیات و مهلت‌ها را از آخرین بخشنامه‌ها بخوانید.
ترتیب پیشنهادی مطالعه
بخش اول این مجموعه را کامل کنید، بعد اینکوترمز را با جدول بالا حفظ کنید، سپس روش‌های پرداخت و اسناد و در پایان گمرک و ارز. اینکوترمز و اعتبار اسنادی سهم بزرگی از مهم‌ترین سوالات آزمون کارت بازرگانی دارند؛ اگر وقتتان کم است، روی همین دو تمرکز کنید.
مجموعه کامل این بخش، همراه با جزوه خلاصه، رایگان است. مطالب مرتبط: حمل‌ونقل بین‌المللی
یک مثال کامل از معامله
شرکتی در تهران می‌خواهد قطعات صنعتی از هامبورگ وارد کند. قرارداد با شرط CIF بندرعباس و پرداخت از طریق اعتبار اسنادی بسته می‌شود. بیایید ببینیم هر طرف چه تعهدی دارد.
فروشنده آلمانی باید کالا را بسته‌بندی کند، ترخیص صادراتی را انجام دهد، کالا را روی کشتی در هامبورگ بگذارد، کرایه دریایی تا بندرعباس را بپردازد و یک بیمه‌نامه حداقلی به نفع خریدار بخرد. از لحظه‌ای که کالا روی کشتی قرار گرفت، ریسک با خریدار ایرانی است.
بانک گشایش‌کننده در ایران، پس از دریافت اسناد (بارنامه دریایی، سیاهه، گواهی مبدأ، بیمه‌نامه و هر سند دیگری که در اعتبار خواسته شده) و تطبیق آن‌ها با شرایط اعتبار، وجه را می‌پردازد. اگر حتی یک سند با شرایط مغایرت داشته باشد (مثلاً تاریخ بارگیری دیرتر از مهلت اعتبار باشد)، بانک می‌تواند از پرداخت خودداری کند.
پس از رسیدن کالا به بندرعباس، خریدار با ارائه بارنامه اصلی، ترخیص وارداتی را انجام می‌دهد؛ حقوق ورودی بر مبنای ارزش CIF محاسبه می‌شود. این یک مثال، تقریباً نیمی از مفاهیم این بخش را کنار هم می‌گذارد و در آزمون هم سوالات ترکیبی شبیه همین طرح می‌شود.
چند اصطلاح که باید بدانید
Proforma Invoice: پیش‌فاکتور که مبنای ثبت سفارش است. Packing List: فهرست بسته‌بندی. Demurrage: دموراژ، هزینه توقف بیش از حد کانتینر یا کشتی. Transshipment: انتقال کالا از یک وسیله به وسیله دیگر در مسیر. Partial Shipment: حمل بخشی از کالا؛ در اعتبار اسنادی باید مجاز بودن آن مشخص شود.
پیش از اقدام، آدرس و مدارک لازم را از منبع رسمی همان دستگاه بررسی کنید.
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.