ارزشیابی توصیفی:
تاریخ آموزش و پرورش رسمی نشان می دهد که همواره معلمین از آزمون های مداد – کاغذی برای دستیابی به میزان یادگیری دانش آموزان کمک شایان توجهی گرفتند.معلمان دلسوز می دانند که ارزشیابی تحصیلی یکی از مشکل ترین قسمت های فرآیند آموزش است،به منظور کمک به بهبود یادگیری دانش آموزان در فرآیند یاددهی- یادگیری از این آزمون ها یا آزمونک ها استفاده می شود.بر این اساس برای یاری گرفتن موثر مراحل زیر توصیه می شود:
الف-اهداف کلی و جزئی هر درس را استخراج نمایید،سپس با توجه به اهداف ابزار مناسب انتخاب کنید.
ب-طراحی آزمون مناسب
ج-بازخورد مناسب
آزمون های مداد کاغذی همان آزمون های رایجی هستند که در شیوه ی سنتی با آن سروکار داشتیم،شاید این آزمون ها به دانش جدید و مهارت حل مسئله و تفکر واگرا کمک معنا داری نکند لیکن آنچه اجرای آزمون های مداد – کاغذی امروز را از اجرای دیروزی اش جدا می سازد عملکرد ماست پس باید موارد زیر را با خود مرور کنیم:
*یکی از ابزارهای جمع آوری اطلاعات است
*به جای طراحی آزمون می شود آزمونک مناسب با هدف و توان دانش آموزان طراحی کنیم.
*قبل از اجرای آزمونک ها عواملی که باعث اضطاب دانش آموزان می شود را کنترل کنیم مثلا نیاز نیست به اولیاء اعلام کنیم که در فلان تاریخ امتحان می گیرم.
*به دانش آموز فرصت دهیم در صورتیکه نتوانست از همکلاس ها یا کتاب و معلم یاری بگید.
*ما نه پلیسیم نه ناظر نه مچ گیر فقط نقش راهنما داریم.
*به جای رتبه بندی و فاصله آفرینی بازخورد توصیفی مناسب بدهیم.
*شیوه ی خود سنجی و همسال سنجی را تقویت کنیم.
*بازخورد ما در جهت بهبود یادگیری باشد.
تفاوت آزمون مداد- کاغذی با آزمون عملکرد:
| آزمون عملکرد | آزمون مداد-کاغذی | ویژگی ها |
| دانش آموز تکلیف انجام داده و دانش تولید می کند | دانش آموز پاسخ را می نویسد | نحوه پاسخ دهی |
| تکالیف مرتبط با موقعیت های زندگی است | حاوی سوالات کتاب محور است | محتوای ابزار |
| توانایی استفاده از دانش و مهارت است | دانش مطلب را بررسی می کند | سطح یادگیری |
| دانش آموز و معلم محور است | معلم- محور است | تهیه و اجرای ابزار |
| به روش های پیچیده نیاز دارد | به راحتی قابل بررسی است | اعتبار نتایج |
| توانایی استفاده از دانش به طور مستقیم مشخص می شود | یادگیری به صورت غیر مستقیم استنباط می شود | مشاهده یادگیری |
انواع آزمون های پیشرفت تحصیلی مداد – کاغذی
الف- آزمون های ذهنی(کتبی – انشایی):
*آزمون تشریحی گسترده پاسخ
*آزمون تشریحی کوتاه پاسخ(نوع پرسشی-نوع کامل کردنی-نوع تشخیصی)
ب-آزمون های عینی (بسته پاسخ):
*پرسشهای چند گزینه ای*پرسش های جور کردنی*پرسش های درست-نادرست
-پرسش های چند گزینه ای شامل گزینه درست و یا بهترین گزینه و یا نوع منفی وجود دارد.
گزیده ای در مورد این دو نوع آزمون:
الف- آزمون های ذهنی:به آزمون هایی گفته می شود که به صورت کتبی از یک پاراگراف تا یک انشاء و مقاله شامل می شود.
-هیچ پاسخ واحدی برای پرسش های این نوع آزمونها نمی توان در نظر گرفت.
-از لحاظ درجه باهم فرق دارند،به آزمون شونده آزادی عمل زیادی در پاسخ داده می شود.
امتیاز:تهیه آن آسان است،توانایی پاسخ دادن را می سنجد نه توانایی انتخاب پاسخ
تنگنا: نمونه ی کوچکی از محتوا و هدف درس را ندازه می گیرد،تصحیح برگه سخت و وقت گیر می شود.
انواع آزمون های ذهنی: 1- تشریحی گسترده پاسخ 2- تشریحی کوتاه پاسخ
1- آزمون های تشریحی گسترده پاسخ که رایج ترین آزمون شناخته شده از مزایای آن می شود گفت:
– با کمک آن می توان سطوح بالای یادگیری مانند تجزیه و تحلیل و ارزشیابی را اندازه نمود.
-طرح پرسش های آن آسان است.
-عمق یادگیری را بهتر می توان سنجید.
-به دانش آموز کمک می کند کل نگری و عمیق خوانی را بیاموزد.
و دشواری هایی دارد مثل :پاسخگویی به پرسش ها دشوار است و تصحیح آن زمان بر است.
2-آزمون های تشریحی کوتاه پاسخ:
آزمون شونده در دادن پاسخ به پرسش ها آزادی کامل ندارد و باید پاسخ کوتاهی در چهارچوب شرایط خاص بدهد.
به سه دسته تقسیم می شود:1-پرسشی 2- کامل کردنی 3- تشخیصی
مثال: پرسشی : اعضای خانواده ی پیامبر را نام ببرید.
کامل کردنی: اگر آب را حرارت دهیم از ——– به ——– تبدیل می شود.
تشخیصی:پرسشی به صورت یک موضوع است که آزمون شونده باید جواب را تداعی کند.
برچسب ها: ارزشیابی برای یادگیری, ارزشیابی توصیفی