رانندهای که بنزین، گاز مایع یا اسید جابهجا میکند، فقط راننده نیست؛ اگر لحظهای اشتباه کند، یک جاده یا حتی یک محله در خطر قرار میگیرد. به همین دلیل، گرفتن گواهی حمل مواد خطرناک و کارت هوشمند مربوط، برای این رانندگان الزامی است. این صفحه نمونه سوالات حمل مواد خطرناک را با جواب و توضیح آورده؛ هم برای قبولی در آزمون، هم برای کار واقعی در جاده.
چه کسانی باید آزمون بدهند؟
رانندگان نفتکشها و حاملهای سوخت، رانندگان تانکرهای گاز مایع و گازهای فشرده، حملکنندگان مواد شیمیایی صنعتی، و مسئولین ایمنی شرکتهای حملونقل. آزمون بر پایه آییننامه اجرایی حملونقل جادهای مواد خطرناک طراحی شده و دورههای آموزشی آن از طریق مراکزی مثل سازمان آموزش فنی و حرفهای برگزار میشود.
کلاسهای نهگانه؛ ستون اصلی سوالات
تقریباً هر آزمون با این پرسش شروع میشود که فلان ماده در کدام کلاس است. سامانه سازمان ملل، مواد خطرناک را در نه کلاس دستهبندی کرده است:
| کلاس | نوع | مثال |
|---|---|---|
| ۱ | منفجره | مواد محترقه، چاشنی |
| ۲ | گازها | گاز مایع، اکسیژن فشرده، کلر |
| ۳ | مایعات قابل اشتعال | بنزین، نفت گاز، الکل |
| ۴ | جامدات قابل اشتعال | گوگرد، کبریت |
| ۵ | اکسیدکنندهها و پراکسیدهای آلی | نیترات آمونیوم |
| ۶ | سمی و عفونی | سموم کشاورزی، پسماند بیمارستانی |
| ۷ | پرتوزا | منابع رادیواکتیو صنعتی و پزشکی |
| ۸ | خورنده | اسید سولفوریک، سود سوزآور |
| ۹ | متفرقه | باتریهای لیتیومی، برخی مواد آلاینده |
یک ترفند حفظ: «منفجره، گاز، مایع، جامد» را با ترتیب حالت ماده به خاطر بسپارید (کلاس ۱ تا ۴)؛ بعد «اکسید، سم، پرتو، خورنده، متفرقه».
پلاک نارنجی و برچسبها
روی خودروی حامل مواد خطرناک، پلاک مستطیلی نارنجی نصب میشود. عدد بالا «شماره شناسایی خطر» و عدد پایین «شماره UN» ماده است. مثلاً برای بنزین، شماره UN برابر ۱۲۰۳ است. امدادگر با دیدن این دو عدد، بدون باز کردن مدارک، میفهمد با چه چیزی روبهروست. برچسبهای لوزیشکل هم روی بستهها و مخزن، کلاس خطر را با رنگ و نماد نشان میدهند.
سوال: اگر در عدد بالای پلاک نارنجی حرف X آمده باشد یعنی چه؟
پاسخ: این ماده با آب واکنش خطرناک دارد و نباید از آب برای مهار آن استفاده کرد.
تجهیزات ایمنی همراه خودرو
- کپسولهای آتشنشانی سالم و متناسب با ظرفیت خودرو
- دستورالعمل کتبی اضطراری مربوط به محموله
- وسایل حفاظت فردی راننده (دستکش، عینک، لباس مناسب)
- علائم هشدار قابل حمل (مثل مثلث خطر)
- چراغقوه ضد جرقه برای محمولههای قابل اشتعال
قوانین رفتاری در طول مسیر
استعمال دخانیات در کابین و هنگام بارگیری ممنوع است. توقف فقط در محلهای مجاز و دور از مناطق مسکونی انجام میشود. عبور از مسیرهای ممنوعه و تونلهایی که برای این محمولهها محدودیت دارند، مجاز نیست. سوار کردن مسافر در خودروی حامل مواد خطرناک هم ممنوع است.
اگر نشتی رخ داد
این بخش در آزمون همیشه سوال دارد و در جاده، جان آدمها به آن بستگی دارد. ترتیب درست: خودرو را در محل امن متوقف کنید، موتور را خاموش کنید، از سمت باد به محموله نزدیک نشوید، علائم هشدار را بگذارید، افراد را دور کنید و فوراً با آتشنشانی و اورژانس تماس بگیرید و شماره UN را اعلام کنید. هرگز سعی نکنید بدون تجهیزات، نشتی را خودتان مهار کنید.

ده سوال مرور
- گازوئیل در کدام کلاس است؟ — ۳
- اسید سولفوریک؟ — ۸
- گاز مایع (LPG)؟ — ۲
- شماره پایین پلاک نارنجی؟ — شماره UN
- حرف X در شماره خطر؟ — واکنش خطرناک با آب
- آیا سوار کردن مسافر مجاز است؟ — خیر
- در نشتی گاز، به کدام سمت باد نزدیک نشویم؟ — پاییندست باد
- باتری لیتیومی؟ — معمولاً کلاس ۹
- اولین اقدام در حادثه؟ — توقف امن و خاموش کردن موتور
- دستورالعمل کتبی اضطراری کجا باشد؟ — در کابین، در دسترس راننده
مرور منظم بخشهای این صفحه، چند روز یک بار، بهتر از خواندن یکبارهی همهی مطالب است.
کل مجموعه سوالات با جواب، بدون هزینه در اختیار شماست. برای سوالات آییننامه عمومی هم این صفحه را ببینید: سوالات آییننامه رانندگی

هنوز بررسیای ثبت نشده است.